انجمن برترین دامپزشکان ایران کاملا مستقل بوده و هیچ وابستگی به ارگان یا سازمانی ندارد

درباره ما

انجمن برترین دامپزشکان ایران

درباره ما بیشتر بدانید

انجمن برترین دامپزشکان ایران

انجمن برترین دامپزشکان ایران
این انجمن به عنوان یک انجمن مجازی دامپزشکان ایران در سال 1390 با هدف همفکری و ارتقای دامپزشکی کشور فعالیت خود را آغاز نموده و با همکاری اساتید و بزرگان دامپزشکی گام بزرگی در زمینه دامپزشکی برداشته است.
برخی از اعضای افتخاری و محترم این انجمن :
جناب آقای دکتر سید حسین حسینی باب اناری - دبیر انجمن برترین دامپزشکان ایران
جناب آقای دکتر احمدرضا تابع بردبار -ریاست نظام دامپزشکی استان فارس
جناب آقای دکتر اردوان نوروزی اصل - استاد تمام دانشگاه کازرون و متخصص داخلی دام بزرگ
جناب آقای دکتر مقیسه -استاد دانشگاه شیراز و متخصص مامایی وبیماری های تولید مثل
جناب آقای دکتر علیرضا رعایت جهرمی - استاد دانشگاه شیراز و متخصص جراحی دامپزشکی
جناب آقای دکتر عباس روشن قصرالدشتی -استاد دانشگاه کازرون و متخصص داخلی دام بزرگ
جناب آقای دکتر محمد عباس زاده حصیری-استاد د انشگاه شیراز و متخصص داخلی دام کوچک
جناب آقای دکتر محمد زوار شانی -متخصص باکتری شناسی از دانشگاه ارومیه
جناب آقای دکتر ساسان کبیریان -متخصص داخلی دام بزرگ از دانشگاه شیراز
جناب آقای دکتر حسین خالصی متخصص داخلی دام بزرگ از دانشگاه شیراز
جناب آقای دکتر احسان استبرقی-متخصص میکروبیولوژی از دانشگاه علوم تحقیقات تهران

اهداف کلی این انجمن :
پیشرفت علم دامپزشکی و افزایش معلومات دامپزشکان عزیز
به اشتراک گذاری تجربیات دامپزشکان
دسترسی سریع به جامع ترین منابع دامپزشکی
و همچنین دانلود کتاب های دامپزشکی -نرم افزارهای دامپزشکی- پاورپوینت های دامپزشکی-مقالات دامپزشکی و کمک به ارتقای دامپزشکی در کشور می باشد.

انجمن برترین دامپزشکان ایران

برترین و بزرگترین انجمن دامپزشکان

اولین انجمن مجازی دامپزشکان

تخفیفات ویژه جهت اعضای انجمن

لینک

عضویت در انجمن

لینک
انجمن برترین دامپزشکان ایران

فروشگاه ایران وت

کتاب ها وفایل های دامپزشکی

دانلود صد ها کتاب اورجینال ونرم افزار های مختلف

لینک

فروشگاه ایران وت

لینک
انجمن برترین دامپزشکان ایران

کانال تلگرام

ایران وت

تازه ترین رویداد های دامپزشکی اطلاع رسانی همایش های دامپزشکی تصاویر وکلیپ های دیدنی از حیوانات اعلام تخفیف های فروشگاه ایران وت تازه ترین مطالب سایت ایران وت

لینک

تلگرام انجمن

لینک
انجمن برترین دامپزشکان ایران

مشاوره رایگان

دامپزشکی

مشاوره در مورد بیماری ها -پرورش و تغذیه دام و طیور

لینک

مشاوره دامپزشکی

لینک

فعالیت ها

انجمن برترین دامپزشکان ایران

فعالیت های انجمن برترین دامپزشکان ایران

لیست برخی از فعالیت ها

ارایه کتاب - پاورپوینت و نرم افزار های دامپزشکی - بروز ترین مقالات دامپزشکی -اخبار دامپزشکی - اعلام همایش ها وکنگره های دامپزشکی

عنوان عکس

دام بزرگ

بیماری ها و پرورش گاو-گوسفند -بز- شتر

عنوان عکس

دام کوچک

بیماری ها و پرورش سگ و گربه

عنوان عکس

طیور

تغذیه طیور -بیماری ها -پرندگان زینتی

عنوان عکسalm

آبزیان

بیماری های ماهی-ماهی های آکواریومی

عنوان عکس

داروهای دامپزشکی

معرفی و فروش داروهای دامپزشکی

خدمات

انجمن برترین دامپزشکان ایران

فهرست سرویس ها و خدمات ما

با سرویس ها و خدمات زیر در خدمت شما کاربران گرامی هستیم

مشاوره دامپزشکی-جیره نویسی-مشاوره حقوقی-مشاوره در فضای مجازی-ارایه کتاب های اورجینال دامپزشکی و بروز ترین مقالات دامپزشکی-ارایه نرم افزار های دامپزشکی

انجمن برترین دامپزشکان ایران

مشاوره رایگان دامپزشکی

مشاوره تخصصی در زمینه های مختلف مشاوره تغذیه ای وجیره نویسی اصول پرورش و تولید مشاوره تحصیلی و انتخاب رشته

انجمن برترین دامپزشکان ایران

ارایه کتاب های دامپزشکی

کتاب های سایت اصلی و کاملا اورجینال کتاب های همه بخش های دامپزشکی کتاب های لاتین و فارسی ارسال کتاب های چاپی به تمام نقاط کشور

انجمن برترین دامپزشکان ایران

اخبار و رویدادهای دامپزشکی

اطلاع رسانی در مورد همایش ها آخرین اخبار دامپزشکی کنگره های بین المللی و داخلی تبلیغات در همه زمینه های دامپزشکی

وبلاگ

انجمن برترین دامپزشکان ایران

تبلیغات در ایران وت

تبلیغات با بهترین شرایط در ایران وت

تبلیغات خود را در زمینه های مختلف دامپزشکی-تولیدات دارویی- خدمات دامپزشکی و دامپروری - کنگره هاو نمایشگاه ها را به مابسپارید. انجمن برترین دامپزشکان با بیش از 5000 عضو در شبکه های اجتماعی وسایت خود بهترین مکان برای تبلیغ شماست. جهت سفارش تبلیغات به شماره 09120986090 در تلگرام پیام دهید.

درباره سایت

انجمن برترین دامپزشکان ایران
این انجمن به عنوان یک انجمن مجازی دامپزشکان ایران در سال 1390 با هدف همفکری و ارتقای دامپزشکی کشور فعالیت خود را آغاز نموده و با همکاری اساتید و بزرگان دامپزشکی گام بزرگی در زمینه دامپزشکی برداشته است.
برخی از اعضای افتخاری و محترم این انجمن :
جناب آقای دکتر سید حسین حسینی باب اناری - دبیر انجمن برترین دامپزشکان ایران
جناب آقای دکتر احمدرضا تابع بردبار -ریاست نظام دامپزشکی استان فارس
جناب آقای دکتر اردوان نوروزی اصل - استاد تمام دانشگاه کازرون و متخصص داخلی دام بزرگ
جناب آقای دکتر مقیسه -استاد دانشگاه شیراز و متخصص مامایی وبیماری های تولید مثل
جناب آقای دکتر علیرضا رعایت جهرمی - استاد دانشگاه شیراز و متخصص جراحی دامپزشکی
جناب آقای دکتر عباس روشن قصرالدشتی -استاد دانشگاه کازرون و متخصص داخلی دام بزرگ
جناب آقای دکتر محمد عباس زاده حصیری-استاد د انشگاه شیراز و متخصص داخلی دام کوچک
جناب آقای دکتر محمد زوار شانی -متخصص باکتری شناسی از دانشگاه ارومیه
جناب آقای دکتر ساسان کبیریان -متخصص داخلی دام بزرگ از دانشگاه شیراز
جناب آقای دکتر حسین خالصی متخصص داخلی دام بزرگ از دانشگاه شیراز
جناب آقای دکتر احسان استبرقی-متخصص میکروبیولوژی از دانشگاه علوم تحقیقات تهران

اهداف کلی این انجمن :
پیشرفت علم دامپزشکی و افزایش معلومات دامپزشکان عزیز
به اشتراک گذاری تجربیات دامپزشکان
دسترسی سریع به جامع ترین منابع دامپزشکی
و همچنین دانلود کتاب های دامپزشکی -نرم افزارهای دامپزشکی- پاورپوینت های دامپزشکی-مقالات دامپزشکی و کمک به ارتقای دامپزشکی در کشور می باشد.

طبقه بندی موضوعی
نویسندگان
نظرسنجی

چقدر از رشته دامپزشکی راضی هستید ؟


خلاصه آمار
  • بازدید کل:
  • بازدید امروز:
  • بازدید دیروز:
  • بازدید ماه قبل:
  • بازدید این ماه:
  • تعداد مطالب:
  • نویسندگان:
امکانات سایت

مروری بر بیماری های شتر - قسمت دوم

یکشنبه 17 آذر 1392 ، 05:24 ب.ظ

ششم - بلعیدن اجسام خارجی
وجود اجسام فلزی مثل سیم و میخ و سوزن و غیره و اجسام غیر فلزی مثل شن و سنگریزه و استخوان وغیره ، در شكمبه و نگاری و عوارض احتمالی حاصله از این گونه اجسام مانند انباشتگی شكمبه ( Impaction ) و نفخ شكمبه Rumen tympan چسبندگی شكمبه به جدار شكم و چسبندگی نگاری به دیواره شكم و حجاب حاجز ،‌ پریتونیت ، تورم پرده خارجی قلب در اثر ضربه حاصله از اجسام خارجی در شتر نیز مانند دیگر نشخوار كنندگان از اهمیت خاصی بر خوردار است . بدیهی است كه حیوان از خوردن هر نوع جسم خارجی كه به نحوی در غذای روزانه او وارد شود روی گردان نبوده و تا به حال انواع و اقسام اجسام خارجی به اشكال و صور مختلف وبه اندازه های متفاوت از معده این حیوان خارج شده است (1917 Cross ،‌ 1927 Leese ) .
Said (1963) در مصر ،‌ طی مقاله ای به بررسی كشتارگاهی اجسام خارجی در معده شتر و عوارض از آن پرداخته است . در این مقاله علاوه بر شرح اجسام خارجی در شكمبه و نگاری به ذكر ویژگی هائی در این حیوان نیز اشاره شده است بدین ترتیب كه اصولاٌ شتر در خوردن غذا فوق العاده انتخابی عمل می كند و احتمال این كه همراه با غذای روزانه خود اجسام خارجی را ببلعد خیلی ضعیف به نظر می رسد و تعداد شترهائی كه از این نظر در كشتارگاه جیزه مصر مورد بررسی قرار گرفته اند 150 نفر شتر بوده كه از این تعداد فقط در 9 نفر آنها اجسام خارجی به اشكال مختلف از نگاری به دست آمده است كه این نسبت در حدود یك هفدهم می باشد و عوارض حاصله توسط اجسام خارجی موجود در نگاری این 9 نفر شتر فقط به نفوذ یك قطعه سیم به دیواره نگاری یكی از آنها منحصر بوده است .
حكمتی و همكارانش (1357) تعداد هزار نفر شتر را در كشتارگاه تهران از لحاظ وجود جسم خارجی در معده مورد مطالعه قرار دادند . شترهای مزبور از نژادهای مختلف بوده كه از همه مهم تر می توان نژادهای بلوچی ، كلكو ،‌ تركمن ، شامی ، مهاری ، مجیدی و شادكامی را نام برد . تعداد كمی از این شترها از كشورهای عربی ، پاكستان و افغانستان به ایران آورده شده و تعدادی دیگر مستقیماً از شهرهای مختلف از جمله دشت مغان و اردبیل ،‌ بوشهر ،‌ بندر عباس ،‌ زاهدان ،‌دامغان ،‌و سبزوار و بالاخره اطراف تهران جهت كشتار به كشتارگاه تهران ارسال شده بودند . شتران مزبور اكثراً یك كوهانه بودند و تعداد كمی بچه شتر یك الی دو ساله در میان آنها وجود داشت . تعداد نفر شتری كه در هر دفعه مورد بررسی قرار گرفته متفاوت بوده و معمولا ً بین 10 الی 45 نفر و به طور متوسط 20 نفر بود كه در 50 نوبت تحت آزمایش واقع شدند و مشاهده شد ازاین تعداد شتر، 258 نفر آنها در معده خود حداقل یك جسم خارجی فلزی و حداكثر 50 الی 60 قطعه داشتند عوارض حاصله از این اجسام بسیار مختصر بود . 
به طور كلی از میان 111 عدد سیم مستقیم یك سرتیز ،‌ دو سرتیز و دو سر كند موجود در شكمبه كه طولی بین 1الی 8 سانتی متر داشتند فقط یك سیم یك سرتیز بطول تقریبا 8 سانتی متر از جدار شكمبه در محل كیسه آب راست عبور كرده بود . 
نفوذ جسم مزبور در جدار شكمبه چسبندگی شدیدی را بین شكمبه در محل كیسه آب طرف راست و انتهای هزار لا سبب گشته بود . بطوری كه پس از خارج كردن دستگاه گوارش از داخل محوطه بطنی مشاهده شد كه آبسه ای به اندازه یك پرتقال بزرگ در این ناحیه وجود دارد كه بعد از شكافتن آبسه به همراه سیم مزبو ر مقدار متنابهی ترشحات چركی سفت پنیری بدبو از آن خارج شد . 
از میان كلیه اجسام فلزی متنفذه در نگاری فقط یك میخ كه طولی در حدود 5/3 سانتی متر داشت توانسته بود به اندازه 5/1 سانتی متر در مخاط نگاری فرو رود . نفوذ جسم مزبور هیچگونه آثار و عوارضی در جدار داخلی نگاری ایجاد نكرده بود . 
تعداد اجسام فلزی كه در بازرسی كشتارگاهی از شكمبه و نگاری 258 نفر شتر بدست آمده است بالغ بر 1330 عدد می باشد كه از این مقدار تعداد 442 عدد در شكمبه ،‌ 888 عدد در نگاری قرار داشته اند .
بدین وسیله بررسی انجام شده توسط حكمتی و همكارانش (1357) ثابت نمود كه این حیوان هم نظیر سایر نشخوار كنندگان دیگر ممكن است همراه با مواد غذائی خود برخی از اجسام خارجی را كه ارزش غذائی ندارند ببلعد ،‌ تعدادی از این مواد در معده آنها باقی مانده است و از روده عبور نمی كنند . وجود مواد مزبور در معده این حیوانات برخی اوقات سبب بروز اختلالاتی در عمل اعضاء مربوطه می شود بخصوص چنانچه این اشیاء نوك تیز و برنده باشند سبب سوراخ شدن این حفره ها و ایجاد جراحاتی در اعضاء‌ مزبور یا اعضاء‌ مجاور آنها می شوند . اجسام خارجی بیشتر در شكمبه نگاری و معده سوم تجمع پیدا می كنند . در شكمبه و نگاری مواد خارجی مثل طناب و استخوان و سیم و میخ ،‌ سوزن و سكه و گیره موی زنانه و سایر اجسام فلزی و شن ماسه جمع می شوند . در حالی كه در معده سوم بیشتر شن و ماسه و خاك تجمع پیدا می كند و نتایج بدست آمده تا حدودی با آنچه كه Said (1963) در مصر گزارش نمود متفاوت است چه این كه در آنجا نسبت ابتلا یك هفدهم بوده است و در كشتارگاه تهران در حدود یك چهارم بوده است .
بررسی گشتارگاهی حكمتی و همكارانش (1357) نشان داد كه شتر در فرو بردن اجسام خارجی جسورتر از گاو بوده و شاید در خوردن مواد غذائی هیچ گونه جنبه انتخابی برای او وجود ندارد و با توجه به وضع تغذیه و مواد مصرفی حیوان و از طرفی با توجه به وضعیت چراگاه های خاصی كه برای این حیوان اختصاص یافته است و اصولا ًرقم 258 نفر یك رقم بسیار قابل توجهی بوده و یقیناً می توان اطمینان داشت كه اگر این حیوان هم نظیر سایر نشخوار كنندگان بطور دستی تغذیه شود و یا حداقل از چراگاههای مخصوص استفاده كند این رقم بالاتر خواهد رفت . همچنین مشخص گردید كه تعداد متوسط اجسام فلزی موجود در شكمبه و نگاری هر شتر بین یك الی دو عدد می باشد و تعداد اجسام فلزی موجود در نگاری تقریبا دو برابر شكمبه می باشد . از میان اجسام بدست آمده بیش از همه سیم و سپس میخ و آنگاه براده آهن و سوزن و سنجاق و سایر اشیای ‌فلزی متفرقه دیده می شود . 
حكمتی و همكارانش (1357) احتمال بروز بیماری تورم ضربه ای نگاری و برون شامه قلب را در مقایسه با گاو ، در شتر بسیار كم می دانند و علت آن را دلایل زیر می دانند . 
1- ضخامت جدار نگاری : ضخامت فوق العاده جدار این عضو كه در مقایسه با گاو در حدود سه برابر می باشد در حقیقت سد محكمی بوده كه نفوذ اجسام فلزی را دچار اشكال می سازد .
2- اندازه نگاری : وسعت زیاد حفرات نگاری عامل موثر دیگری در این مورد می باشد ، بدین ترتیب كه وقتی جسم خارجی در این عضو جایگزین شد فضای بیشتری كه در اختیار دارد كمتر تحت تاثیر حركات این عضو و فشار اعضاء مجاور قرار گرفته و در نتیجه احتمال نفوذ آن نقصان می یابد . بنابراین دلیل با لا بودن درصد اجسام فلزی متنفذه در نگاری با مقایسه در شكمبه را می توان به این ترتیب تفسیر نمود كه چون اندازه نگاری در این حیوان در مقایسه با شكمبه كوچك بوده و محفظه تنگی را تشكیل می دهد و از طرفی دارای حركات بیشتری می باشد لذا احتمال نفوذ اجسام فلزی توك تیز در چین های نگاری بیشتر از شكمبه است .
3- ساختمان داخل نگاری : تعدا زیاد حجرات ، وسعت و عمق آنها در نگاری شتر در فقدان بروز این بیماری موثر بوده است بدین ترتیب كه وقتی جسم خارجی در یكی از حجرات قرار گرفت بلافاصله با ذرات شن و ماسه وخاك كه در عمق هر حجره وجود دارد مخلوط شده و بعد از مدتی در بین توده ای از این مواد و محتویات دستگاه گوارش قرار می گیرد . قرار گرفتن اجسام فلزی در میان این مواد به احتمال زیاد آنها را از هر نوع حركتی باز می دارد بنحوی كه نه قادر به نفوذ بوده و نه توانائی برگشت مجدد به داخل نگاری را دارند .
4- ضخامت جدار شكمبه : از آن جائی كه جدار شكمبه در این حیوان در مقایسه با گاو ،‌دارای ضخامت كمتری است لذا احتمال نفوذ اجسام فلزی نوك تیز از داخل این عضو به اعضای مجاورش بیش از نگاری است .
5- نحوه خوابانیدن حیوان : عامل موثری كه ممكن است در تقلیل بروز این بیماری وجود داشته باشد نحوه خوابانیدن و آرمیدن حیوان است . بدین معنی كه این حیوان همیشه برای خوابیدن روش كاملاٌ مستقیمی را انتخاب نموده و كمتر نظیر نشخوار كنندگان دیگر مانند :گاو از این پهلو به آن پهلو می شود در نتیجه فشار اندام ها بر روی یكدیگر و نفوذ اجسام فلزی كاهش پیدا می كند .

ششم ـ تورم ضربه ای نگاری Traumatic reticulitis
تورم ضربه ای نگاری عبارت از نوعی بیماری است كه در اثر بلعیدن اجسام خارجی نوك تیز و فرو رفتن این اجسام خارجی در جدار و دیواره نگاری اتفاق می افتد . این بیماری در گاوها و گاومیش ها به وفور مشاهده می شود و شتران نیز به آن مبتلا می شوند اما میزان آن در شترها به مراتب از گاوها كمتر است. شتران در هر سنی به این بیماری مبتلا می شوند و بیماری بیشتر در سنین 2-6 سالگی اتفاق می افتد . 
علل تولید : علت اساسی وقوع بیماری ،‌بلعیدن اجسام خارجی توسط حیوان و عبور این اجسام از شكمبه به نگاری و استقرار آنها در نگاری میباشد . اجسام خارجی مذكور معمولا ًعبارتند از : میخ ،‌ سوزن ،‌ قطعه سیم ، تكه های فلزی نوك تیز ،تكه های چوب و استخوان نوك تیز می باشد . عوامل مساعد وقوع بیماری نیز عبارتند از : ‌فشارهای وارده بر نگاری در اثر نفخ شكمبه ،‌ امتلاء حاد شكمبه ، فشارهای اواخر زایمان و یا در حین زایمان می باشد . كه در این حالت انقباظ عضلات شكم و حركات نگاری باعث فرو رفتن اجسام خارجی به جداره نگاری شده و این اجسام از این طریق ممكن است به اعضای دیگر بدن نیز نفوذ كنند . ملاحظه شده است كه اجسام خارجی در شترها ، در مقایسه بین نگاری و شكمبه ،‌ دیواره شكمبه را راحت تر سوراخ می كنند كه علت آن اختلاف شدید بین صفات تشریحی و و ضعیت اناتومیكی این دو دیواره است . 
علایم بالینی : علایم بالینی تورم ضربه ای نگاری در شتر معمولا به شكل نفخ شكمبه ظاهر می شود ،‌ زمان لازم برای بروز علایم بیماری متغیر بوده و از 10 روز تا چند ماه به طول می انجامد . باید متذكر شد كه كثرت تعداد اجسام خارجی در ظهور علایم بیماری تأثیر زیادی ندارد . اجسام فلزی دو سر تیز مستقیم و مقاوم با طول متوسط زودتر از اجسام فلزی نرم و كج و یك سر تیز موجب تظاهر عوارض بیماری می شوند . افسردگی ،‌ كاهش وزن و اشتها ،‌ تقلیل حركات شكمبه و افزایش تعداد حركات تنفس و قلب و بالا رفتن دمای بدن از آثار بالینی مشخص و اولیه بیماری تورم ضربه ای نگاری می باشد . 

هفتم ـ هماتوری Heamaturia 
هماتوری در حقیقت سندرمی است كه همراه با بیماری های عفونی ویا تورم مجرای ادرار مشاهده می شود . این حالت در شتران نادر است وبرای درمان آن باید نخست عامل اصلی بیماری را درمان كرد . هماتوری در بچه شترهای نوزاد را می توان با تجویز ویتامین K وكلسیم درمان كرد .
هشتم ـ تورم شیردان Abomasitis
این عارضه معمولاً در هنگام آلودگی به كرم های همونكوس ویا مسمومیت با گیاهان سمی ویا خوردن مواد شیمیایی تحریك كننده مانند ارسنیك ویا خوردن برگ های گیاه دفلی Oleander روی می دهد . تورم شیردان با علایمی نظیر بی اشتهایی ، دندان قروچه ، اسهال وضعف عمومی همراه خواهد بود . در كالبد گشایی دام های تلف شده ، شاهد تورم اپی تلیوم شیردان وضخامت آن وتخریب لایه مخاطی آن خواهیم بود . در برخی موارد ودر صورت آلودگی انگلی ،می توان كرم های ریز همونكوس را در داخل شیردان مشاهده كرد . برای درمان این عارضه باید ابتدا عامل بیماریزا را برطرف نموده وبه تجویز داروهای مقوی پرداخت .

نهم ـ كوری Blindness 
كوری یكی از عوارض شایع در برخی از گله های شتر است . علت این بیماری می تواند فلج عصب بینایی باشد . البته علت فلج عصب مذكور ناشناخته است وبرخی از موارد این نوع بیماری با تجویز ویتامین B1 ویا نوكس ومیكا Nux vomica درمان می شود . برخی نیز پیشنهاد می كنند كه پشت گوش شتر را داغ سوزنی نمایند تا این كار وباعث تحریك عصب مذكور گردد . اما در خصوص شب كوری باید گفت كه این عارضه نیز با تجویز ویتامین A قابل درمان است .معمولاً عوارض فوق الذكر در هنگام خشكسالی ، قحطی وكمبود شدید علوفه سبز روی می دهد . زخم قرنیه Corneal opacity نیز یكی از عوارض شایع در بین شترانی است كه به بیماری سورا ( تریپانوزومیاز ) مبتلا می شوند ، گاهی اوقات این عارضه در اثر ضربه های وارده به سر دام ، فرورفتن تیغ وخار درچشم ویا آلودگی مزمن به كرم تیلازیا Thelazia lessei روی می دهد . علت بروز این عارضه اگر بیماری سورا باشد ، باید اقدام به درمان این بیماری كرد . به هر حال پاشیدن كمی از گرد داروهای سولفانامیدی در چشم می تواند برخی از عفونت های حاصله را درمان كند . در تورم حاد قرنیه چشم بهتر است كه شتر بیمار در معرض تابش شدید آفتاب قرار نگیرد وچشم با محلول رقیق سلفات مس ویا اسید بوریك شستشو داده شود وپس از آن داروی هیدروكورتیزون Hyrocortisone وپنی سیلین تجویز گردد . در صورت آلودگی به انگل های چشمی بهتر است كه با پارچه ای تمیز اقدام به خارج نمودن انگل از چشم شترهای بیمار نمود ( الزبیدی 1995 ) .

دهم ـ آتروفی عضله قلب Cardiac atrophy
آتروفی عضله قلب ، عارضه ای است كه منجر به انبساط دیواره های قلب وبطن می گردد وبدین گونه قلب تلاش می كند تا بتواند وظایف خود را در شرایط آتروفی به نحو احسن انجام دهد . در چنین حالتی معمولاً بطن راست ودر برخی مواقع هردو بطن چپ وراست متسع می گردند . این عارضه معمولاً در بیماری ذات الریه ویا شكل تحت حاد بیماری سورا مشاهده می شود وبهترین راه تشخیص این عارضه نبض شدید ورید وداج Jugular vein است . برای درمان این عارضه باید در آغاز بیماری مسبب آن را درمان كرد ( الزبیدی 1995 ) . 

یازدهم ـ كونژیكتویت Conjunctivits
این بیماری با ریزش اشك ودرد شدید چشم همراه است ودر صورت بروز بیماری باید دام را از تابش شدید نور خورشید ویا وزش باد در امان نگاه داشت وچشم مبتلا را با محلول رقیق نترات نقره ویا اسید بوریك Boric acid شستشو داد ودر موارد شدید بیماری پیشنهاد می شود كه از آنتی بیوتیك هایی نظیر پنی سلین ویا تزریق عضلانی كوتیزول استفاده نمود ( الزبیدی 1995 ) .

دوازدهم ـ كولیك « دل درد شدید » Colic
كولیك معمولاً در شترهایی دیده می شود كه مقادیر زیادی دانه كپك زده ویا گندیده مصرف كرده باشند ، هم چنین این حالت در بچه شترهایی كه پس از شیر گیری مقادیری زیادی غذا را در یك وعده مصرف می كنند دیده شده است . در مواردی دیگر تغذیه بر مراتعی كه در كنار شن زار واقع شده وشتر همراه علوفه مقادیری شن تناول كند نیز علت بروز بیماری ذكر شده است . گاهی اوقات دل درد به صورت روزانه وچندین بار در روز اتفاق می افتد وممكن است كه این حالت برای سه تا چهار ماه ادامه یابد . در این عارضه پوست دچار خراش وزخم شده و در ناحیه دنده هفتم ویا مفصل خرگوشی زخم هایی پدید می آید كه علت بروز این زخم ها فشار دادن آن ناحیه بر روی زمین است . 
عارضه دل درد با دردهای شدید ناحیه شكمی همراه است كه در چنین حالتی شتر بر روی زمین دراز می كشد و اندام های حركتی خود را به داخل می كشاند وگاهی نیز از شدت درد به خود می پیچد و بر روی زمین غلت می زند ویا این كه اقدام به لگد پراكنی می كند . در چنین حالتی نبض وسرعت تنفس دام افزایش می یابد ودام فریاد وناله سر می دهد ودمای بدن در چنین حالتی طبیعی بوده ویا از حالت طبیعی نیز پایین تر خواهد بود . گاهی اوقات نیز دل درد همراه با استفراغ است كه چنین حالتی معمولاً در جابجائی شیردان مشاهده می گردد در بعضی اوقات علت درد مربوط به دستگاه گوارش نیست كه در چنین حالتی به آن دل درد كاذب می گویند ومعمولاً چنین دردی همراه با پریتونیتPeritonitis وتب می باشد وبرای درمان دام بیمار ، باید در مرحله نخست علت دل درد را پیدا نموده و آن را بر اساس علت بیماری درمان نمود . درمان دل درد حقیقی با خوراندن یك كیلوگرم سلفات منیزیم همراه با مقدار كافی آب صورت می گیرد وباید نصف این دز دارویی را در روزهای بعد وبه مدت چندین روز دیگر تجویز نمود . هم چنین باید برای تخفیف شدت درد از داروهای مسكن وآرامش بخش نیز استفاده كرد .
دل درد ناشی از خوردن شن را باید با تجویز یك الی دو لیتر روغن خردل Mustard oil درمان كرد ، واما در خصوص دل درد كاذب باید نخست علت اصلی بیماری را كه ممكن است ناشی از تورم كلیه ها ویا پریتنونیت باشد با استفاده از آنتی بیوتیك ها وتركیبات سولفانامیدی درمان نمود (الزبیدی 1995 ) . 

سیزدهم ـ خاك خوری ( پیكا ) Geo phagia ( Pica) 
این عارضه معمولاً در شترهای شدیداً آلوده به انگل های گوارشی نظیر همونكوس ، استرونژیلوئید ، استرتاگیا ونماتودیروس مشاهده می گردد وچون اغلب این انگل ها خونخوار هستند ، به همین علت شترها معمولاً دچار آنمی نورموكرومیك میكرولیتیك وكمبود فسفات در خون می شوند . خوردن خاك به میزان چند كیلو در روز می تواند برای شترها خطرناك بوده ومنجر به لاغری شدید وعاقبت مرگ شود . برای درمان این عارضه باید نخست بیماری انگلی دام درمان شود .

چهاردهم ـ آفتاب زدگی Sun Struke 
گاهی اوقات آفتاب زدگی در شتر اتفاق می افتد وشترهای ناتوان به این عارضه بیشتر مبتلا می شوند . وقوع بیماری ناگهانی بوده وشتر در این حالت تبی با دمای حدود 112 درجه فارنهایت یا بیشتر را همراه با هیجان ، افتادن به زمین واغما از خود نشان می دهد ، اگر بلافاصله حیوان را تحت درمان قرار ندهیم 60 درصد حیوانات بیمار تلف خواهند شد ( Lesse 1927 ) .
درمان : عبارتست از حجامت ورید وداجی ، تجویز خوراكی 15 گرم كربنات آمونیوم به عنوان محرك وگذاشتن قطعات یخ روی سرحیوان .
در بیابان های به شدت گرم نباید از شتر در ساعات گرم روزهای تابستان استفاده شود واز طرفی باید برای استراحت شتر جایگاهی با سایه مناسب تهیه گردد . 

پانزدهم ـ خیز پاها 
اگر شتری را برای چندین روز در یك محل نگهداری كنیم واز تحرك وی جلوگیری نماییم ودر همان محل اصطبل به او آب وغذا بخورانیم ، در پای های این شتر عارضه خیز حاصل از جاذبه زمین ایجاد خواهد شد . پاهای جلوشتر بیشتر مبتلا شده وخیز بیشتر بین كف پا ومفصل بخلق ایجاد خواهد شد ، درد در قسمت های پایین پای شتر مبتلا شدید بوده وپاهای شتر نسبت به عوارض مكانیكی حساس خواهد شد . این گونه آسیب ها در شتر ممكن است عواقب وخیمی به دنبال داشته وبرای مدت قابل ملاحظه ای آن ها را برای كار كردن غیر قابل استفاده سازد . تجویز نیترات پتاسیم به كاهش خیز كمك خواهد كرد . گردش دادن منظم روزانه به تمام شترها زمانی كه از آن ها برای هیچ كاری استفاده نمی كنیم از اهمیت ویژه ای برخوردار است . شترها را روزانه حداقل یك كیلومتر باید راه برد . 

شانزدهم - مسمومیت دارویی
داروها همانطور كه دارای نقش بسیار مهمی در درمان بیماری ها می باشند . چنانچه بطور صحیح و دقیق مورد استفاده قرار نگیرند خود می توانند باعث ایجاد مسمومیت و بروز عوارض سوء در شترها شوند وما در این جا به بررسی مسمومیت ناشی از برخی داروها در شتر می پردازیم :
1 . داروهای ید دار:
مثل یدور پتاسیم ، این دارو از طریق دهان و یا تزریق وریدی جهت درمان بیماری اكتینومیكوز به كار می رود . تجویز یدور پتاسیم بمقدار 6 تا 10 گرم در روز به مدت 7 تا 10 روز همراه با آب آشامیدنی ، درمانی طولانی ولی موثر است و اگر درمان بیش از این مدت به درازا بكشد باعث بروز آثار مسمومیت می گردد . كه این علایم عبارتند از : ریزش اشك ، بی اشتهائی و ظهور شوره .

2 .سورامین ( ناگانول) :
این دارو سال ها است كه به عنوان داروی مناسب برای درمان بیماری سورا به كار می رود . میزان تزریق آن 10 تا 12 میلی گرم برای هر كیلوگرم وزن دام به صورت داخل وریدی است . در صورت لزوم می توان 15 روز بعد درمان را تكرار كرد . در هنگام مصرف معمولاً از محلول 10% دارو استفاده می شود و مشاهده شده است كه تزریق داخل وریدی این دارو باعث ایجاد لخته های خونی در سیاهرگ ها Thrombophlebitis در محل تزریق می گردد . 

3 .تركیبات كیناپیرامین (Quina Pyramine) : 
از جمله داروهایی است كه بر علیه بیماری سورا مورد استفاده قرار می گیرد از این گروه می توان داروی كیناپیرامین سلفات را نام برد كه به نام انترسید معروف است . این دارو به صورت محلول و با نسبت 10% در آب سرد و به مقدار 5 میلی گرم تزریق زیر جلدی تجویز می شود . تجویز دزهای بالای از دارو باعث مسمومیت شترها خواهد شد .
معمولاً مسمومیت در طی دو ساعت پس از تجویز دارو دیده می شود و ممكن است شامل علایمی نظیر : ریزش بزاق ، لرزش عضلات گردن و شانه ،‌ عدم تطابق حركات ، تند شدن ضربان قلب و تنفس و در برخی موارد كولاپس و مرگ نیز دیده شود .

4- میلارسوپرول Melarsoprol :
دارویی از گروه تركیبات ارسنیك است كه جهت درمان سورا به كار می رود . دز دارویی آن در شتر ها 5/3 میلی گرم در هر كیلوگرم وزن دام است . اما استفاده از این دارو به علت ایجاد مسمومیت در شتران محدود است . (Schillnger & Rottcher 1984) .

5 . دی مینازن (برینیل ) : 
دارویی از گروه دی آمیدین است كه جهت درمان سورا به كار می رود . این دارو چنانچه در شتران به مقداری بیش از 5/3 میلی گرم در هر كیلوگرم وزن دام از راه تزریق عضلانی و یا زیر جلدی استفاده شود باعث حدوث مسمومیت شدید در آنان خواهد گردید . 
Leach (1961) معتقد است كه بیش از 7 میلی گرم در هر كیلوگرم وزن دام باعث مرگ خواهد شد . 
Petrovskii & Khamiev (1977) در بررسی خود در مورد مسمومیت دارو در یك گروه از شترهای دو كوهانه كه دارای 25نفر شتر بوده  و به ترپانوزوم نیا كولی اكیمووا مبتلا بودند مشاهده كردند كه استفاده از دارو به مقدار 5 میلی گرم در هر كیلوگرم وزن دام تزریق داخل عضلانی می تواند جلو بیماری را بگیرد و هیچ گونه تأثیرات جانبی نیز نداشته باشد . در حالی كه دادن مقدار 7 میلی گرم به ازای هر كیلوگرم وزن دام باعث ظهور عوارض مسمومیت در میان حیوانات گردید . 

6- كلرید ایزومیتامیدیوم Isometam idium Chloride : 
نام تجارتی آن سامورین است و دز آن یك میلی گرم در هر كیلوگرم وزن دام از طریق تزریق عضلانی است ، این دارو جهت درمان سورا به كار می رود . 
Balis & Richard (1977) اقدام به تحقیق و مطالعه در مورد تاثیر این دارو بر روی شترهای بیمار اتیوپی نمودند و مشاهده كردند كه تجویز دزهای بالای این دارو باعث حدوث ظهور مسمومیت موضعی و تولید آبسه و كیست در محل تزریق می گردد كه معمولا ً این آبسه ها برای مدت طولانی باقی می مانند و باعث نكروز بافت ها می گردند و برای از بین بردن مسمومیت این دارو ، معمولا ً آن را به صورت مركب همراه با داروهای دیگر می دهند وداروهای همراه عبارتست از 4% دكستران سلفات و 4% ایزومیتامیدیوم كه به مقدار 5/0میلی گرم به ازای هر كیلوگرم وزن دام داده می شود و به تجربه ثابت شده است كه تزریق وریدی شترها با داروی ایزومیتامیدیوم و به مقدار 1 یا 5/1 میلی گرم به ازای هر كیلوگرم وزن دام ، منجر به فلج موقت می گردد (Schillinger و همكارانش 1982) اما اگر به مقدار 2 میلی گرم به ازای هر كیلوگرم وزن دام داده شود باعث بروز شوك شدیدی در شترها خواهد گردید . (Balis & Richard) .

7- سمیلارسان Cymelarsan : 
دارویی موثر و با تأثیر سریع برعلیه بیماری سورا است . ولی باعث نكروز در محل تزریق می گردد . (Tager Kagan و همكارانش 1989) .

8- استریكنین Strychnine : 
Sing & Vashishta (1977) معتقدند استفاده از این دارو در درمان بیماری های شتر ممكن است به مسمومیت با این ماده منجر شود . چون حد فاصل بین دز درمان و دز سمی آن كم است وبه همین علت استعمال درمانی آن محدود می باشد .این دارو فقط به عنوان مقوّی عصبی برای بهبود وضع رفلكس ها به كار می رود . 
حداكثر مقدار مصرفی كه در گاو و اسب باعث مرگ می شود 400-250 میلی گرم از راه تزریقی است . مسمومیت با استریكنین باعث خواهد شد حساسیت در مقابل انعكاس و تشنجات كزازی بعد از یك دوره ابتدایی لرزش و سفت شدن عضلات افزایش یابد . از علایم مخصوص این مسمومیت كشیدگی پاها واسپاسم های كزازی است كه باعث خم شدن سرو پاها بطرف عقب می گردد همچنین بیرون زدگی كره چشم در طول تشنج از علایم ویژه این نوع مسمومیت است . حمله حدود 4-3 دقیقه به طول می انجامد و سپس توسط یك دوره انبساط ناقص كه با وقوع بیماری كوتاه تر می شود تعقیب می شود وعاقبت مرگ به علت فلج دستگاه تنفس حادث خواهد شد . 
استریكنین به سرعت اثر سمی خود را از دست داده و از بدن دفع می شود و آرام كردن شتر مبتلا با داروهای بی حسی از جمله باربیتورات یا كلرال هیدرات برای مدت كاملا ً طولانی ممكنست مسمومیت را درمان نماید . مصرف خوراكی كلرال هیدرات 30- 15 گرم به ازای هر نفر شتر می باشد .
9- نتروكسی نیل Nitroxynil :
از این دارو جهت درمان ابتلای شتران به مگس های بینی سیفالوپینا تیتیلاتور استفاده می شود . Delavenay (1978) اظهار می دارد كه تزریق زیر جلدی نتروكسی نیل به میزان mg/kg 10 وزن دام ،‌بر علیه سیفالوپینا تیتیلاتور فعال بوده است اما میزان،‌/
mg/kg
 50 آن كشنده  است .

10 – گریزوفولوین Grisofulvin : 
از این دارو جهت درمان بیماری كچلی در شتران استفاده می شود دزگریزوفولوین mg/k 20 در دام های بزرگ است . Boever & Rush (1975) در آمریكا اقدام به درمان شتر مبتلا به كچلی از طریق تجویز دهانی گریزفولوین و ویتامین A و نیز با استفاده از مرهمی بنام پانالوگ نمودند و آنان شاهد ظهور عوارض جانبی گریزوفولوین در حیوان همچون اسهال ،‌استفراغ و نا آرامی حیوان بودند . این عوارض جانبی پس از كاهش دادن دز روزانه گریزوفولوین از 5گرم به 5/2 گرم ، از بین رفت . 

11- حشره كش های هیدروكربن كلرینه :
این حشره كش ها برای از بین بردن جرب ، كنه ، و شپش شتر در سطح بدن مورد استعمال قرار می گیرند و عبارتنداز : لیندان ،‌آلدرین ،‌ دیلدرین، كلردان ،‌ توگسافن ،‌ متوكسی كلر ،‌ ایزودرین ، اندرین و هپتاكلر ،‌ این حشره كش ها در بافت چربی ذخیره شده و كانونی فعال برای خطر به شمار می روند . زیرا سوخت و ساز سریع چربی ها ممكنست این فرآورده ها را آزاد كرده و آنها را وارد جریان خون نموده و باعث مسمومیت گردد. این فرآورده ها نه تنها از راه پوست جذب می شوند ، ‌بلكه ممكنست حتی از راه خوردن و یا تنفس وارد دستگاه گردش خون شوند ، فرآورده های روغنی این تركیبات از راه پوست سریعتر جذب می شوند . مخلوط كردن این حشره كش ها با خاكستر از راه های دیگر مطمئن تر است . این حشره كش ها عموما ًدر شتر مصرف شده و مسمومیت با آنها نیز ممكنست در حیوان اتفاق افتد (Sing & Vashishta 1977 ) .
این فرآورده ها محرك های عمومی سلسله اعصاب مركزی به شمار می روند و علایم مسمومیت با آنها عبارت است از : افزایش تشنج ،‌حساسیت و متعاقب آن لرزش عضلات ، ضعف و در موارد حاد مسمومیت فلجی و ریزش بزاق و دندان قرچه همراه با بی اشتهائی كامل و دائمی نیز ممكن است دیده شود . شتر بیمار ممكن است به حالت اغما بیفتد و در طول دوره اغماء درجه حرارت افزایش می یابد . اگر مرگ به سرعت اتفاق افتد تنها علامت قابل تشخیص سیانوز می باشد . در اتوپسی قلب ، می بینیم كه قلب در حالت سیستول بوده و ریه علایم ذات الریه و خیز فوق حاد را نشان می دهد . در نای و نایژه ها كف مخلوط با خونی موجود می باشد . مغز و نخاع پر خونی و تورم و كبد و كلیه نیز پرخونی رانشان می دهند . تاكنون پادزهر ویژه ای برای از بین بردن خاصیت حشره كش های هیدروكربن كلرینه شناخته نشده است ، روش درمان بایستی علامتی بوده و از طریق خارج ساختن عامل مسمومیت از بدن انجام گیرد . تجویز وریدی بیكربنات سدیم با دوزاژ 200 میلی گرم به ازای هر كیلوگرم وزن بدن و تكرار آن بافاصله زمانی كوتاه ، میزان دفع هیدروكربن كلرینه را افزایش خواهد داد . بعلاوه ممكن است از گلوگونات كلسیم نیز به صورت وریدی استفاده نمود . 

12- حشره كشهای آرگانوفسفات :
استفاده دایمی از فرآورده های آرگانوفسفات به عنوان حشره كش برای از بین بردن انگل های خارجی شتر می تواند برای سلامتی شترها خطر آفرین باشد ودر صورت عدم رعایت اصول صحیح سمپاشی در حیوان مسمومیت ایجاد نماید . (Sing & Vashishta 1977 ) .
این فرآورده ها عبارتند از : پاراتینون ،‌ ما لاتیون و غیره . این حشره كش ها باعث غیر فعال شدن آنزیم كلین استراز و ظهور علایمی نظیر :تنگی نفس ،‌ریزش بزاق ، اسهال ، كمبود اكسیژن ، سفتی عضلات می گردند . این فرآورده ها بعد از بلع از طریق دستگاه گوارش یا استنشاق از طریق دستگاه تنفس یا مصرف موضعی پوستی یا از طریق استعمال در بافت ملتحمه چشم ، به سرعت جذب بدن می شوند . در لاشه تغییرات كالبد گشائی و جراحات هیستوپاتولوژیكی مشاهده نخواهد شد . 
درمان عبارت است از خارج كردن دارو از بدن حیوان و تزریق آتروپین با دوزاژ 25% میلی گرم به ازای هر كیلوگرم وزن بدن كه یك سوم این مقدار آتروپین را بایستی به صورت وریدی خیلی آهسته و به صورت محلول رقیق دو درصد و بقیه را به صورت تزریق عضلانی مصرف نمود . هر تزریق وریدی و عضلانی بایستی به مدت 2-1 روز تا زمان بهبود شتر هر 5 ساعت یكبار تكرار گردد . 

13- مسمومیت با مواد معدنی
مسمومیت با مواد معدنی در صورتی كه دز بالایی از این فرآورده ها به شتر خورانده شود ، بروز می كند . (Sing & Vashishta 1977 ) اظهار می دارند كه شخصاً شتری را كه به علت بلع سولفات مس دارای اسهال سبز رنگ بود وبه همین علت تلف شد را مشاهده كرده اند .
سابقاً برای درمان سورای شتر از مقدار زیادی ارسنیك به صورت خوراكی استفاده می شد وبه همین علت مسمومیت با ارسنیك امری عادی بودROSS& PATEL (1921) .
مسمومیت با ارسنیك در شتر با بی اشتهایی ، اغما ، استفراغ ، بی قراری ، حمله ، عدم تعادل به ویژه از دست دادن كنترل پاهای عقب ، دلدرد ، اسهال وگاهی یبوست ، افتادن به پهلو ومرگ تظاهر می كند .
علایم بیماری به مقدار ارسنیك وارده به بدن ووضعیت شتر بستگی دارد ، مسمومیت با درجه ضعیف ممكن است فقط با بی اشتهایی واغما تظاهر نماید . گاهی اوقات تورم شیردان ، تورم روده ، تورم كلیه وتورم پرده صفاق در كالبد شكافی دیده می شوند . 
در صورت كوتاه بودن فاصله مسمومیت تا وقوع علایم مسمومیت ، درمان فقط با دفع عامل مسمومیت از دستگاه گوارش شتر امكان پذیر است . چنانچه عامل مسمومیت هنوز در دستگاه گوارش موجود است باید پانصد سانتی متر مكعب خمیر هیدروكسید آهن به صورت خوراكی مصرف شود ، اگرچه داروی اخیر پادزهر موثری نیست . به علاوه چون منیزیم خشك با ارسنیك تركیب غیر محلولی ایجاد می كند می توان آن را به صورت خوراكی مصرف كرد . گاهی نیز از محلول 10 % تیوسولفات سدیم با دز 2 / 0 سانتی متر مكعب به ازای هر كیلو گرم بدن به صورت داخل وریدی تجویز می شود كه دارای نتایج موثری می باشد . در صورتی كه كلاپس قریب الوقوع باشد نگاهداری بدن با تجویز داروهای تقویتی توصیه می گردد . تجویز غذاها ومواد مغذی ونرم نظیر شیر ، تخم مرغ وكنجاله تخم كتان نتایج درخشانی را در بر داشته است . در شتری كه به علت از دست دادن كنترل پاهای عقب قادر به حركت نیست تزریق زیر جلدی 120 – 60 میلی گرم سولفات استریكنین توصیه می شود .

هفدهم ـ مسمومیت با گیاهان سمی 
وجود گیاهان سمی در مراتع یكی از مسائل مهم در زمینه دامپروری است كه می بایستی بدان توجه كافی مبذول نمود . گیاهان سمی موجب خسارت زیادی از جمله مرگ و میر حیوانات و كاهش ارزش دام می گردد .در اثر چرای مفرط و بی رویه ای كه در كلیه نقاط كشور صورت می گیرد . اكثر گیاهان علوفه ای مفید فرصت تكثیر و ازدیاد نیافته به تدریج از بین می روند با ازبین رفتن نباتات علوفه ای مفید گیاهان كم ارزش و سمی جانشین آنها می شوند و دام ها هنگام گرسنگی و یا عدم دسترسی به علوفه های خوشخوراك اجبارا ً از این گونه نباتات تغذیه می نمایند و به همین جهت افزایش نباتات سمی در مراتع كه اكثرا ً به صورت دایمی در می آید ، معلول چرای مفرط می باشد . در صورت تغذیه فراوان شتر بر گیاهان سمی ، این گیاهان می توانند باعث مسمومیت شدید شتر شده وعاقبت به مرگ دام منتهی شود . ولی در مراتعی كه نباتات علوفه ای به وفور یافت می شود غالبا ًدام در جیره غذائی خود تغییراتی می دهد ،‌ بدین معنی كه تمایلی به تغذیه زیاد یك گیاه به خصوص از خود نشان نمی دهد و باید دانست كه برخی از گیاهان  سمی چنانچه به میزان كمی مورد تغذیه واقع شود ایجاد مسمومیت نخواهند كرد . 

برای جلوگیری از خسارات ناشی از گیاهان سمی ،‌ باید به نكات ذیل توجه نمود : 
1- جلوگیری از چرای مفرط مراتع ، زیراكه این كار باعث افزایش گیاهان سمی و گرایش دام به سوی آنان می گردد . 
2- حیوانات را نباید در اوایل بهار قبل از رشد كامل نباتات علوفه ای جهت چرا وارد مراتع نمود زیرا مجبور خواهند شد از نباتات سمی كه بیش از سایر نباتات علوفه ای به حد رشد رسیده اند تغذیه نمایند . برخی از نباتات در پاییز و برخی دیگر در بهار سمی می شوند . 
3- در صورت تعلیف دام با علوفه خشك و یا علوفه سبز ، تا زمانی كه حیوان بحد كافی سیر نشده است نباید آن را در مراتعی كه دارای نباتات سمی می باشند داخل نمود . 
4- مصرف نمك برای دام ضروری است زیرا با افزودن مقداری نمك به جیره غذایی دام ، حیوان به تغذیه نباتاتی كه بدانها چندان توجه نمی نموده ترغیب شده آنها را چرا می كند .
نظرات
ارسال نظر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.

تماس با ما

انجمن برترین دامپزشکان ایران

با ما در ارتباط باشید

ما دوست داریم از نظرات شما در اطلاع باشیم

شما میتوانید از راه های مختلف با ما در ارتباط باشید طریق تماس با شماره 09120986090 ارسال پیامک به شماره 5002060602 فیس بوک :facebook.com/iranvet.ir پیام در تلگرام به @hosseini_dvm

آدرس های ما

تلگرام :@iranvet_ir

پیامک:50002060602

تماس :09120986090

با ارسال ایمیل ما را از نظرات ارزشمند خود مطلع نمایید

پست الکترونیک ما: iranvet.ir@gmail.com sh2.dvm@gmail.com

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic